21 century skills

Ik zag een interview van café Weltschmerz. Er werd gezegd dat het industriële tijdperk voorbij is, de factor arbeid is niet belangrijk meer. Er is een technologische macht bij gekomen, die (nog) niet democratisch is. We zitten nu in een soort vacuüm, een interbellum, een nieuwe wereldorde moet ingericht worden. Dit zette mij aan het denken.

Want de vraag is: wat wordt de nieuwe wereldorde?

Een technologische, digitale macht die mensen controleert, in hun privacy, vrijheid reguleert, censureert en die door niemand gecontroleerd of teruggefloten kan worden? Waar zelfs overheden aan ondergeschikt zijn?

Of: een technologische macht ten behoeve van de mensen, dieren, natuur en het klimaat. Niet enkele grote, geglobaliseerde bedrijven, maar veel verschillende gericht op lokale mogelijkheden en behoeften.

Een interbellum is een onrustige tijd…

Zo is er bij veel mensen het besef dat bijvoorbeeld de scholen niet meer aansluiten bij de huidige tijd. Scholen zitten nog in het industriële model. Montessori, jenaplan, vrije school: allemaal ontstaan rond 1900. Scholen lijken op een industrieel bedrijf: niet democratisch, maar een baas (leraar) die zegt wat de werknemers (leerlingen) moeten doen. Iedereen leert hetzelfde, op hetzelfde moment. Kinderen moeten luisteren, niet kritisch zijn en ‘goede’ werknemers worden.

Alleen is de laatste twintig jaar de digitalisering erbij gekomen met op het internet een onuitputtelijke bron van informatie, meningen en mogelijkheden. Ik denk dat scholing moet gaan inhouden dat we kinderen hiermee leren omgaan. Topografie leren, geschiedenis feitjes uit je hoofd leren? Het is nutteloos geworden, je kunt het allemaal zo opzoeken. Leer kinderen wat betrouwbare bronnen zijn, wakker hun nieuwsgierigheid aan, leer ze kritisch denken, analyseren, verbanden leggen, bied ze digitale vaardigheden, laat ze ontdekken waar ze goed in zijn en begeleid ze hierbij.

De meerderheid houdt nog vast aan het oude, ook doordat de machtige, industriële bedrijven niet opgeven: olie-industrie, auto-industrie. Vernieuwingen worden tegengewerkt door deze bedrijven en regels uit het industriële tijdperk. Er is angst voor verandering, onzekerheid. Dit is typisch voor een overgangsperiode, want het is niet duidelijk wat ervoor in de plaats komt. Arbeid bijvoorbeeld, werk, hoe ga je geld verdienen als robots je werk overnemen? Of is dat te veel denken als in het industriële tijdperk en is het kapitalisme ook verleden tijd? Gaat er veel meer veranderen dan wij ons kunnen voorstellen op dit moment?

Voorzichtige pre-industriële uitingen zijn: vernieuwingsscholen (bijvoorbeeld democratische school), ontspullen, minimalisme, natuurlijker leven, andere woonvormen, flexibele werktijden, werken met doelen en niet in uren, kleine zelfstandigen die lokaal maatwerk maken, robotisering, duurzame uitvindingen, basisinkomen, maar ook apps waarbij je doen en laten gevolgd kan worden, vrijheidsbeperkingen, verboden die eerst ondenkbaar waren.

De maatschappij overkomt ons niet, maar die is van ons en wij, de mensen, kunnen laten zien welke kant we op willen. Dus heb je ideeën: ga ervoor!