Vroeger (deel 2)

Hoe deed mijn oma het huishouden in de jaren dertig? Hoe leefde mijn vaders gezin zonder plastic, elektrische apparaten en een bad. Hoeveel afval hadden ze?

Het staat buiten kijf dat de hygiëne en woonomstandigheden nu beter zijn dan negentig jaar geleden. Ook de was doen, is tegenwoordig een stuk makkelijker (wasmachine), net zoals het bewaren van eten (koelkast). Het huishouden was veel en zwaar werk. Verder werd er in die tijd gestookt en gekookt op hout en kolen, veel slechter voor het milieu en de gezondheid dan het gebruik van groene stroom (en groen gas).

Maar: bij de melkboer, kruidenier en bakker kon je elke gewenste hoeveelheid laten afwegen. Melk werd in je eigen kan gegoten, meel zat in papieren zakken. Bij de kruidenier zat veel in glazen potten. In het dorp van mijn vader hadden mensen hun eigen groentetuin en kippen. Ook bij de boeren kochten ze groente, fruit en eieren. Dit was onverpakt, je nam zelf kan, mandje en tas mee. (Nu: de verpakkingsloze winkel, lokaal geproduceerd eten kopen en zero waste stroming.)

Maar: tot voor kort kende iedereen de technieken om eten langer houdbaar te maken. In de herfst werd jam gemaakt en groente ingemaakt of gefermenteerd (bijvoorbeeld zuurkool) in glazen potten en in de kelder bewaard. In sommige gezinnen werd één keer per jaar een varken gekocht. Dit lieten ze slachten en alles van het beest werd gebruikt: vlees, organen, botten, vet. Ook werd vlees gepekeld en bewaard voor de winter. (Nu wordt dit opnieuw ‘ontdekt’.)

Maar: met een paar basisingrediënten maakte de generatie van mijn oma alles zelf. (Nu: koken met een paar ingrediënten, zelf brood bakken.)

Maar: schoonmaken werd gedaan met bezem, soda, azijn en groene zeep. Je waste je met een blok zeep en mijn opa deed zijn hele volwassen leven met hetzelfde scheermes. (Nu: trend naar natuurlijker schoonmaken en persoonlijke verzorging zonder milieu- en gezondheidsimpact.)

Maar: kleding en linnengoed werd versteld, doorgegeven aan broertjes of zusjes of vermaakt. Knopen werden terug aangenaaid. De stoffen waren van natuurlijke materialen als wol, katoen en linnen. (Nu: minimalistische, degelijke, tijdloze kleding garderobe bestaande uit natuurlijke (gots) gecertificeerde materialen. En kinderkleding doorgeef netwerken).

Maar: de huizen waren eenvoudig, degelijk en functioneel ingericht. Er werd niets vervangen als het nog functioneerde, gerepareerd of hergebruikt kon worden. (Nu: minimalisme stroming.)

Maar: groenafval werd meegegeven aan de schillenboer voor de dieren. Flessen werden opnieuw gevuld. (Nu: recycle, statiegeldflessen.)

Maar: kinderen gingen te voet naar school, boodschappen werden per paardenkar of bakfiets thuisbezorgd of te voet gehaald. Het werk was in de buurt en te voet of per fiets bereikbaar. Op vakantie ging niemand. Misschien een dagje naar zee of met de trein naar familie. Kinderen waren de hele zomervakantie thuis en speelden buiten. In hun vertrouwde omgeving met voldoende sociale controle. (Nu: CO2 uitstoot verminderen door minder auto te rijden en te vliegen, kamperen bij de boer, elektrische fiets voor woon-werk verkeer, fietskoeriers.)

Maar: de generatie van mijn oma en vele generaties daarvoor verspilden niets. Ook nu kunnen we beter niet verspillen: bijvoorbeeld vanwege de vervuiling van onze planeet en de oneerlijke verdeling van het voedsel waardoor veel mensen in armoede leven en honger lijden. (Nu: stop de verspilling-beweging.)

Eigenlijk niets nieuws onder de zon dus. Met een paar kleine aanpassingen ‘terug in de tijd’ kun je een groot verschil maken wat betreft de vervuiling en uitputting van de aarde. Fijn dat er steeds meer mensen mee bezig zijn. 😄